Bu vatanın evladı yıllarca Vahideddin ve Hain ifadelerini yan yana gördü. Mektep sıralarında, ders kitaplarında, muallimlerin ağzında ”Vahideddin Haindir” konusu işlendi. Güneş balçıkla sıvanmaz hakikati tahakkuk etti. Çark tersine dönmeye başladı. Araştıran, hakikati bulma sevdası ile yanıp tutuşan, hakikati bulunca da yazmaktan geri durmayan tarihçiler yetişti. Bunun neticesinde de hakikat tebellür etmeye başladı. Bu vatanın evladlarının bakir ve tahir beynine Vahideddin haindir yalanını kazıyanlar emellerine ulaşamadı. Zira yalan zayi olamaya mahkumdur. Yeter ki hakikata sevdalıları bulunsun.

Efendim merhum Sultan Vahideddin Han Hanedan-i Osmani’nin en talihsiz Sultanı’dır. Yavuz’un yada Fatih’in yaşadığı en parlak dönemde Sultan olamak varken, İttihat ve Terakki’nin elinde taru-mar olmuş harabeye dönmüş İmparatorluk Sultan’a miras kalmıştır. Sultan enkazın üzerine cülus etmiş yetmemiş bir de “Hain” iftirasına maruz kalmıştır. Vatanın selamet ve kurtuluşu için varını yokunu ortaya koymuşsa da kimseyi memnun edememiştir. Rum’un Ermeni’nin yaşamaya, mal mülk sahibi olmaya hakkı olduğu Vatan toprağında, Sultan’a harabe bir ev çok görülmüş, bir günden ziyade Vatanın havasını teneffüs etmek yasak edilmiştir. Vatan haricine kovulması yetmemiş bir de Hainlikle itham edilmiştir.

Önce İskenderiye’ye Şerif Hüseyin’in daveti üzerine Cidde’ye geçmiştir. Burada bir süre kaldıktan sonra İngilizlerin oyununu sezmiş, Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi ve beraberlerindekilerle buradan ayrılmışlar Mustafa Sabri Efendi Romanya’ya Sultan Vahideddin ise İtalya’ya yerleşmişlerdir.

Hain bir kimse’nin hayatının reziletlerle dolu olması gerekirken, Sultan Vahideddin Han’ın hayatında numune kabilinde bir tane kötü fiil yoktur. Latif ve şefkatli bir tabiata sahiptir. Kendisi muhtaç iken elindekini gözünü kırpmadan başkasına verecek kadar cömertti. Oysa hain olan bencildir. Bencil hasis olur.

Son devrin büyük alimlerinden Üstad Ali Ulvi Kurucu(1), Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendinin ağzından şu ibretli hadiseyi nakleder.

Sultan Vahideddin İtalya’da iken yanına Gümülcineli İsmail diye bir herif gelir.Sultan’ın rikkatini şefkatini bildiğinden ağlar sızlar. Sultan Vahideddin’den 500 altın koparır. Olaydan birkaç gün sonra Padişahın ziyaretine giden Mustafa Sabri Efendi Sultana:

- Efendim bu günlerde ziyaretinize kimler geliyor deyince;

- Sultan Vahideddin yanıma Gümülcineli İsmail geldi, bana:

- Efendim burada dava arkadaşlarımızdan sürünenler var, dedi. Dert yandı, yüreğim parçalandı. Kendi derdimi unuttum, elimdeki 500 altını kendisine verdim.

Mustafa Sabri Efendi, Gümülcineli İsmail’in nasıl bir melun olduğunu bilir. Sultana da Gümülcineli hakkında bilgi verir ve Sultanı uyarır; fakat iş işten geçmiş, altınlar Gümülcineli’nin eline geçmiştir. Oysa padişah bu esnada fakr içinde. Parası yok. Kendisi muhtaç durumda.

Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi hemen harekete geçer. Ahmet Hamdi Topbaş Bey’i bulur. Gümülcineli İsmail’den Sultan’ın 500 altınını geri almasını ister.

Ahmet Hamdi Bey Viyana’da Gümülcineli İsmail’i arar bulur. Gümülcineli İsmail ile Ahmet Hamdi Bey eski parti arkadaşları oldukları için Gümülcineli Ahmet Hamdi Bey’i otele davet eder. Birlikte otele giderler. Bir vesile ile Ahmet Hamdi Bey konuyu açar. Altınların akıbetini öğrenmek ister. Gümülcineli Sultan’dan parayı nasıl aldığını anlatmaya başlayınca Ahmet Hamdi Bey tabancasını çeker. Gümülcineli altınların 10’unu harcamıştır. Geri kalan 490 altını kurtarmaya muvaffak olan Ahmet Hamdi Bey altınları Mustafa Sabri Efendiye teslim eder.

Bu hadise Sultan Vahideddin’in nasıl bir ruha sahip olduğunu özetlemeye yeter sanırım. Sultan Vahideddin’e hainlik isnadında bulunanlar Gümülcineli İsmail gibi kaypak insanlardır. Sultan devletin başında güç ve kudrete sahipken dalkavukluk yapıp ihsanına nail olmak isteyenler, Sultan hicret etmeye mecbur bırakılınca onu hainlikle itham etmişlerdir.

Bu vatanın evladına Vatanını canından aziz bilen talihsiz Padişahı hain diye tanıtmişlardır.

1. Ertuğrul Düzdağ’ın Ali Ulvi Kurucu Hatıralarım -2-